Inspiratie
Een goed herstel na het sporten? Tips + 20% Hyrox korting!
Marathon gelopen? Een eerste Hyrox? Of gewoon lekker actief geweest. Voor optimale spiergroei is goed herstel cruciaal. En ra ra, dat vindt grotendeels plaats gedurende de nacht. Hoe je het beste herstelt en wat een wollen dekbed daarmee te maken heeft lees je in dit artikel. Ter voorbereiding van je wedstrijd heb je als het goed is met behulp van het Van Morgen slaapplan ontdekt dat je biologische klok allesbepalend is voor je energie gedurende de dag. Een vast eet, slaap en beweegritme helpt je hierbij. Na het behalen van de finish kun je misschien denken: pfoeh, ik geef mijn lichaam extra rust. Of zit je juist nog helemaal in de adrenaline en gaat slapen juist moeilijk. Spierherstel tijdens je diepe slaap Tijdens je diepe slaap wordt een groot gedeelte van je groeihormonen aangemaakt. Dit hormoon stimuleert herstel en zorgt dat beschadigde spiervezels sterker terugkomen. Ieder mens doorgaat verschillende slaapcycli gedurende de nacht. Van lichte slaap tot REM slaap tot diepe slaap - in alle processen is je lichaam druk bezig met herstel en voorbereiding voor een nieuwe dag. Afschakelen na de wedstrijd 1. Ontstressen. Net als dat afschakelen op een normale dag belangrijk is, wil je dit na de wedstrijd ook doen voor je lichaam zodat je straks goed kunt slapen. Denk aan: een rustige wandeling van 10-20 minuten een warme douche prikkels door schermtijd even vermijden na het avondeten alle inzichten van vandaag van je afschrijven, zowel negatief als ook positief en dankbaar voor je lichaam (you did it!). 2. Verwachtingen managen Je lichaam is de boel nog aan het verwerken. Je hartslag kan hoger zijn, mogelijk heb je spierpijn - factoren die je slaapkwaliteit kunnen beïnvloeden. Accepteer dat je de eerste nacht wat korter of lichter is. Extra lang blijven liggen? Liever niet. Net als in de week voor je wedstrijd, help je je biologische klok, je herstel en je energie door op dezelfde, vaste tijd naar bed naar bed te gaan. Als je voelt dat je lichaam het nodig heeft, slaap je max 60-90 minuten langer. Een compleet verstoord ritme maakt de nachten erna slechter, waardoor je spieren minder goed kunnen herstellen (lees: groeihormonen tijdens je diepe slaap). Hoe wol een rol speelt bij spierherstel na het sporten Een wollen dekbed is verzwarend De druk van een verzwarend dekbed kan bijdragen aan het kalmeren van je zenuwstelsel, een daling van de hartslag en de aanmaak van hormonen als serotonine door het gevoel van geborgenheid. Doordat je lichaam eerder ontspant verbetert de diepe slaap. Tijdens je diepe slaap vinden dus die herstelprocessen plaats voor de spieren. Van Morgen HYROX Korting Gebruik code HYROX2026 bij het afrekenen voor 20% korting op de gehele Van Morgen collectie. Jij verdient de allerbeste nachtrust. Van Morgen tip: het 4-seizoenendekbed bestaat uit 2 delen: een zomerdeel (250 gr wol/m2) en een lente- / herfstdeel (450 gr wol/m2). Ze zijn gemakkelijk aan elkaar te ritsen tot winterdekbed, wat verzwarend aanvoelt én ademend is. Ontdek de luxe van natuurlijk beddengoed. Een wollen dekbed stimuleert continuïteit in je nachtrust. Het reguleert je lichaamstemperatuur, houdt je droog en fris en bevordert een vrije neusademhaling. Hierdoor neem je meer zuurstof op, adem je rustiger en activeer je je parasympathisch zenuwstelsel. Hierdoor kom je dieper in je slaap en heb je minder last van onderbrekingen in de nacht (bron: Zippit). Dit geldt overigens ook voor een wollen hoofdkussen. “Je kan nog zo goed voorbereid zijn op een marathon of de dag van morgen, een brakke nacht in een klam dekbed geeft je niet de energie die je nodig hebt.” Ontdek de Van Morgen wolcollectie en optimaliseer je slaapgezondheid.
Lees meer
Afl. 2 - De invloed van slaapfactoren
Op zoek naar first hand slaaptips en kennis over de allerbeste nachtrust? Dan ben je op de juiste plek. In de slaapserie: Beter slapen voor morgen spreken we met somnoloog Pien Bosschieter, ook wel bekend als Dr. Slaap. Elke 2 weken duiken we in een ander thema: welke slaapfactoren invloed hebben op je nachtrust; hoe je je slaapkwaliteit kunt verbeteren; wat slaapdruk is en waarom je het nodig hebt; hoe hormonen je slaap beïnvloeden; en nog veel meer. In dit artikel vertelt slaaparts Pien wat invloed heeft op onze nachtrust — van interne systemen tot externe prikkels. Wist je dat stof en huisstofmijt je slaap écht kunnen verstoren? Pien, vandaag hebben we het over slaapfactoren. Hoe zit dat? Pien: "Als we praten over factoren die slaap beïnvloeden, komen we altijd terug bij twee basissystemen: slaapdruk en je biologische klok. Daarnaast spelen externe factoren een grote rol: temperatuur, allergenen en comfort. Slaapdruk - wat is dat en hoe bouw je het op? Pien: "Hoe meer je doet - fysiek én mentaal - hoe meer slaapdruk je opbouwt. Dat heeft te maken met adenosine, een stofje dat toeneemt naarmate je hersenen actief zijn. Alles waarbij je je hersenen gebruikt (werken, sporten, iets creatiefs doen, lezen) draagt bij. Hoe nieuwer of uitdagender de taak, hoe meer druk je opbouwt. Een valkuil: te veel prikkels. Als je je dag volpropt met zware taken, kun je overprikkeld raken en juist moeilijker afschakelen. Wissel daarom moeilijke taken af met eenvoudige of rustige momenten - dat maakt het inslapen later vaak een stuk makkelijker." Je biologische klok - de macht van hints & clues Pien: "Je circadiaan ritme tikt vanzelf, maar je kunt het sturen met kleine signalen. Licht: Ga 's ochtends naar buiten; dat helpt je sneller wakker te worden en zorgt dat je 's avonds op tijd slaperig wordt. Dim de lichten later op de dag - ook in kleine ruimtes zoals de badkamer. Word je 's nachts even wakker? Houd je ogen gesloten of kijk door je wimpers, zodat je geen onbedoeld 'wakker'-signaal geeft. Beweging: Een ochtendstretch of een korte wandeling helpt bij het wakker worden. Sporten bouwt bovendien slaapdruk op - qua timing voor de biologische klok: bij voorkeur liever niet intensief sporten na het avondeten. Voeding is van grote invloed op je gevoel van energie, niet te verwarren met slaperigheid! Houdt vaste eettijden aan. Begin de dag met een ontbijt en vermijd late snacks. Heb je toch trek? Kies iets eiwitrijk en suikerarm (zoals kwark) - dat belast je systeem het minst." Externe factoren: temperatuur, allergenen en comfort Pien: "Slaap is multifactorieel. Naast interne systemen zijn er praktische dingen die je slaap maken of kraken. Temperatuur Slaap en lichaamstemperatuur hangen nauw samen. We vallen vaak in slaap wanneer de kerntemperatuur daalt; wakker worden gebeurt vaker als die stijgt. Tip: een slaapkamer tussen 16 en 19 graden ondersteunt het slaapproces en inslapen. Belangrijk om te weten is dat kerntemperatuur en het hormoon melatonine in het bloed de meest betrouwbare indicatoren zijn van het circadiane ritme. Slaap zelf beïnvloedt de melatoninewaarde niet. Allergenen & luchtkwaliteit Ben je gevoelig voor stof of huisstofmijt? Houd daar rekening mee in de keuze en het wassen van je beddengoed als het luchten van je slaapkamer. Een allergische reactie verhoogt histamine - dat werkt activerend en kan je wakker houden. Daarnaast kan neusverstopping leiden tot mondademhaling, wat op termijn snurken of zelfs slaapapneu kan bevorderen. Ook te droge of te stoffige lucht is vervelend voor je neusholtes; idealiter zit de luchtvochtigheid rond 30-50%. Comfort Tot slot: comfort. We hebben het hier over praktische zaken. Een slaapfactor die alles omvat wat je ongemak bezorgt, zoals pijn aan gewrichten/ledematen (zolang hier geen onderliggende aandoening voor is). Van Morgen tip - stofvrij slapen met wol Wist je dat wol kan helpen tegen allergenen? Dekbedden en kussens van wol bevatten lanoline (wolvet) waardoor stof en huisstofmijt zich minder snel hechten - ze glijden als het ware van de vezels af. Wol reguleert bovendien vocht en is van nature zelfreinigend. Maakt niet weg dat je alsnog lekker je 1x per week je beddengoed wilt verschoven (wollen dekbed niet wassen!) en je slaapkamer dagelijks even wilt luchten (minimaal 15 minuten). Dank je wel weer, Dr. Slaap! Slaap lekker - en in het volgende thema duiken we in de invloed van je cyclus op je slaap. Wat gebeurt er tijdens je menstruatie en wat verandert er tijdens de menopauze? Lees verder in Beter slapen voor morgen: het effect van je cyclus op je slaap.
Lees meer
Van Morgen x Zippit - De kracht van neusademhaling voor een betere slaapkwaliteit
Hoe vaak adem jij eigenlijk door je neus in plaats van door je mond? Zeker tijdens onze slaap kan neusademhaling flink wat voordeel hebben voor je slaapkwaliteit. In dit artikel gaan we samen dieper in op neusademhaling. Dit doen we samen met Davy Pulkerman, oprichter van Zippit, specialist in beter ademen met medische mond- en neusstrips. Om te beginnen: waarom is een vrije neusademhaling belangrijk? Davy: "Als je door je neus ademt filter, verwarm en bevochtig je de lucht. Hierdoor filter je vuil en virussen uit, en warme, vochtige lucht is aangenamer voor je holtes en longen. Daarnaast doet de lucht er langer over om in je longen te komen en dat zorgt weer voor een betere zuurstofopname." Wat gebeurt er bij vrije neusademhaling versus een niet vrije neusademhaling? Davy: "Neusademhaling activeert het parasympatische zenuwstelsel (ook wel rust- en herstelsysteem). In deze "stand" verlaagt stress, bloeddruk en hartslag. Mondademhaling doet het tegenovergestelde en activeert het sympatische zenuwstelsel. Dat zorgt voor stress en oppervlakkig ademen."Hoe is een vrije neusademhaling gelinkt aan beter slapen? Davy: "Een vrije neusademhaling verbetert slaapkwaliteit omdat je hierdoor meer zuurstof opneemt, rustiger ademt en je parasympathisch zenuwstelsel wordt geactiveerd. Hierdoor kom je dieper in je slaap en heb je minder last van onderbrekingen in de nacht. Mondademhaling daarentegen is gelinkt aan minder diepe slaap, snurken, een verhoogde kans op slaapapneu en vermoeidheid overdag." Vaak een verstopte neus als je wakker wordt? Zo draagt wol bij aan een vrije neusademhaling: Stof en huisstofmijt in beddengoed kunnen je letterlijk wakker houden. Een allergische reactie verhoogt histamine - dat werkt activerend. Wol is van nature allergeenvrij. Dit komt doordat wolvezels lanoline (wolvet) bevatten. Hierdoor kan stof en huisstofmijt zich niet nestelen en glijdt het van de kroesharen af. Vrij ademen dus! "We horen met regelmaat dat mensen met allergie geholpen zijn met ons wollen hoofdkussen", aldus Ollie, Van Morgen. Davy, jullie maken neusstrips en mondtape. Vertel! "Onze neusstrips liften je neusvleugels waardoor er meer ruimte ontstaat en je meer lucht binnen krijgt en makkelijker kunt ademen (ook bij lichte verstoppingen). Onze mondtape zorgt ervoor dat je lippen op elkaar blijven en je alleen nog door je neus kunt ademen. Hierdoor garandeer je dat je door je neus ademt. Onze mondtape heeft daarnaast altijd een ademgaatje. Deze gebruik je over het algemeen niet, maar veel mensen vinden het gebruik van mondtape spannend en zo'n gaatje geeft rust en helpt daardoor ook om beter te slapen. Mensen gebruiken mondtape vooral tijdens het slapen en neusstrips zowel tijdens het slapen als tijdens sporten en bij neusverkoudheid of allergieën." Hoe koppel je een vrije neusademhaling aan sportprestaties of energie van de dag? Een vrije neusademhaling zorgt tijdens sporten voor efficiëntere zuurstofopname en verhoogde productie van stikstofmonoxide, wat de bloedcirculatie en spierprestatie verbetert. Dit leidt tot meer uithoudingsvermogen, sneller herstel en stabielere energie tijdens en na inspanning. Over de dag zorgt neusademhaling bovendien voor betere focus, meer energie en minder stress ten opzichte van mondademhaling. Ontdek hier wat het Van Morgen hoofdkussen gevuld met 100% zachte Texelse wol voor jouw nachtrust kan betekenen.
Lees meer
Maak kennis met Dr. Slaap, somnoloog Pien Bosschieter
Op zoek naar first hand slaaptips en kennis over de allerbeste nachtrust? Dan ben je op de juiste plek. In de slaapserie: Beter slapen voor morgen spreken we met somnoloog Pien Bosschieter, ook wel bekend als Dr. Slaap. Elke 2 weken duiken we in een ander thema: welke slaapfactoren invloed hebben op je nachtrust; hoe je je slaapkwaliteit kunt verbeteren; wat slaapdruk is en waarom je het nodig hebt; hoe hormonen je slaap beïnvloeden; en nog veel meer. Maar eerst: wie ís Dr. Slaap eigenlijk?Lees mee, want Pien is niet zomaar een expert — ze leeft, ademt én onderzoekt slaap. Vertel, wie is Dr. Slaap? Pien: "Hi! Ik ben Pien Bosschieter, gecertificeerd somnoloog - oftewel slaaparts. Mijn promotieonderzoek richtte zich op de diagnostiek en behandeling van slaapapneu. Daarna heb ik onderzoek gedaan aan Stanford University, waar mijn fascinatie voor slaapwetenschap alleen maar groeide. “Het is zo’n complex, uitgebreid en mega-interessant onderwerp.” Momenteel werk ik bij Kempenhaeghe, een expertisecentrum voor slaapgeneeskunde, waar ik dagelijks patiënten met complexe slaapstoornissen behandel. Daarnaast ben ik betrokken bij de Technische Universiteit Eindhoven, waar ik onderzoek doe naar nieuwe technologie om slaap te meten." En waar komt de naam 'Dr. Slaap' vandaan? Pien: "Haha, ja een praktische naam toch? Ik ben Dr. Slaap begonnen op Instagram om wetenschappelijke informatie over slaap te delen. Mijn uiteindelijke doel is om de slaapzorg structureel te veranderen: van reactief naar preventief. Het klinkt wat gek, maar ik wil eigenlijk voorkomen dat mensen bij mij in de kliniek terechtkomen. "Omdat betere nachten, leiden tot betere dagen" Want waarom is slaap in Amerika wel een specialisme en in Nederland niet? Waarom is slaap zo versnipperd over verschillende disciplines? Waar kun je als patiënt terecht - en is dat wel de juiste plek voor jou? Dat soort vragen houden me wakker." Hoe pak je dat aan? Pien: "Zoals met veel dingen: klein beginnen. Ik maak wetenschappelijke bevindingen inzichtelijk voor een niet-medisch publiek. Door kennis te delen, kunnen mensen zelf betere keuzes maken en begrijpen waarom slaap zó belangrijk is. Dat doe ik via Dr. Slaap op Instagram, maar ook door masterclasses bij bedrijven te geven. Dr. Slaap is voor mij een plek om mijn missie te delen, ideeën uit te wisselen en te horen waar mensen in Nederland écht tegenaan lopen. En nu de hamvraag: hoe slaap jij zelf eigenlijk? Pien: "Ik ben een uitgesproken ochtendmens. Hoe laat ik ook naar bed ga, ik word tussen 7:00 en 8:00 wakker - en dan is het klaar met slapen. Ik slaap meestal makkelijk in en goed door. Meestal wordt ik uitgerust wakker, dus ik ben tevreden met mijn nachtrust. Maar slechte nachten? Zeker. Soms ben ik overprikkeld of nog te actief bezig voor het slapengaan, dan duurt het inslapen wat langer. En bij warmte of muggen... nou ja, dan is het ook niet al te best." Wat helpt jou om goed te slapen? Pien: "Ik zie slaap echt als een 24-uurs ding. Voor mij draait het om ritme in mijn dag: vaste tijden voor maaltijden, genoeg beweging, en vooral niet alles tegelijk willen doen. Rustmomenten overdag helpen me om gedoseerd af te schakelen richting de nacht." En tot slot: heb je een gouden slaaptip voor iedereen? Pien: "Mijn ultieme tip is: ontdek éérst wat je probleem precies is - bijvoorbeeld door een slaapdagboek bij te houden. Pas daarna kun je kijken welke adviezen bij jou passen. Ga niet alles tegelijk proberen, en geef elke verandering even de tijd." Dank je wel Dr. Slaap :) Slaap lekker en tot morgen! In het volgende thema duiken we in de basis: Wat is slaap eigenlijk? Ontdek wat er 's nachts in je brein gebeurt - en waarom slaapdruk je beste vriend is. Lees verder in Beter Slapen voor Morgen Aflevering 1: Wat is slaap?
Lees meer
Nieuws: a.s.r Vitality en Van Morgen werken samen aan slaapgezondheid
Dat we slaap serieus nemen is je vast bekend. Wij geloven dat wol een belangrijke rol kan spelen in de slaapgezondheid van Nederland. Daarom hebben we de handen ineen geslagen met a.s.r Vitality. Uit een onderzoek van het Trimbos Instituut en de Hersenstichting (2019) onder ruim 1200 Nederlanders bleek dat 2/3e ontevreden is over zijn of haar slaap. En in een recenter onderzoek van EenVandaag gaf zelfs 50% aan slaapproblemen te ervaren (Beter slapen voor morgen met Dr. Slaap). Slecht slapen kost de Nederlandse economie jaarlijks zelfs bijna 3 miljard euro (Dr. Slaap)! Je slaapzorg verzekerd. En als er iets is wat je kunt doen om (nóg) beter te slapen, waarom zou je dat dan niet doen? Het is iets wat wij ons afvragen. Naast het delen van kennis en inzichten over slaap, geloven we in de gezondheidsvoordelen van wol en natuurlijke materialen. De gezondheidsvoordelen van wol: Wol reguleert je lichaamstemperatuur en houdt je warm in de winter, koel in de zomer. Hierdoor val je sneller in slaap en slaap je beter door. Een wollen dekbed is licht verzwarend, hierdoor kom je eerder in je diepe slaap terecht en herstelt je lichaam 's nachts optimaal. Wol is van nature allergeenvrij, waardoor een betere neusademhaling wordt gestimuleerd en doorslapen beter gaat. Wol is plasticvrij, zo weet je zeker dat je geen microplastics inademt door bijvoorbeeld synthetisch opvulschuim in hoofdkussens. Je ligt er tenslotte toch zo'n 8 uur per nacht op te ademenen. a.s.r. Vitality In de a.s.r Vitality app worden gezonde keuzes beloont. Via de app kunnen verzekerden bij a.s.r. hun gezondheid monitoren en punten verdienen door te bewegen, zoals stappen zetten en sporten (je hartslag verhogen). Deze punten geven recht op week-, maand- en statusbeloningen, zoals kortingen en cashback. Ook kun je je Vitality Status verhogen. Leuk nieuws! Van Morgen beddengoed is per 1 november 2025 opgenomen in het a.s.r. Vitality programma. Sparen voor een goede nachtrust door te bewegen. Win, win!
Lees meer
Afl 5. Hoe optimaliseer je je slaapkwaliteit? - deel 2
Op zoek naar first hand slaaptips en kennis over de allerbeste nachtrust? Dan ben je op de juiste plek. In de slaapserie: Beter slapen voor morgen spreken we met somnoloog Pien Bosschieter, ook wel bekend als Dr. Slaap. Elke 2 weken duiken we in een ander thema: welke slaapfactoren invloed hebben op je nachtrust; hoe je je slaapkwaliteit kunt verbeteren; wat slaapdruk is en waarom je het nodig hebt; hoe hormonen je slaap beïnvloeden; en nog veel meer. Dit artikel is het vervolg op Je slaapkwaliteit optimaliseren – deel 1.Dus als je wilt weten hoe laat je je laatste kop koffie mag nemen en hoe je piekeren in bed voorkomt — lees gauw verder. Pien! In deel 1 legde je uit wat een goede nachtrust definieert. Je zei ook dat slaap een 24-uurs proces is. Kun je dat nog iets verder toelichten? Pien: "Zeker! Zoals ik eerder zei: slaap is een automatisch proces. Het is niet afdwingbaar. Hoe meer je ermee bezig bent, hoe groter de kans juist is dat je wakker blijft liggen." Oké, maar hoe kunnen we er dan wel enigszins grip op krijgen? Pien: "Dat heeft alles te maken met twee belangrijke slaapsystemen, die we eerder ook bespraken in afl 1. Wat is slaap?: Slaapdruk (homeostatisch systeem) Biologische klok (circadiaans systeem) Wanneer deze systemen goed samenwerken, hebben ze het beste effect op je gevoel van slaperigheid. Dus voor het homeostatische systeem (de slaapdruk) geldt: adenosine ophogen door je hersenen te stimuleren. Hoe werken die systemen precies? Pien: "Voor het homeostatische systeem (de slaapdruk) geldt: je bouwt overdag een stofje op (adenosine) dat je hersenen slaperig maakt. Hoe actiever je bent, hoe meer adenosine je opbouwt en hoe groter de kans dat je 's avonds makkelijk in slaap valt. Voor het circadiaanse systeem (de biologische klok) draait alles om het sturen van je melatonine spiegel. Door blootstelling aan daglicht in de ochtend en donker in de avond. Daarbij helpt elke vorm van ritme, zowel in voeding als beweging. Het belangrijkste is elke dag op dezelfde tijd opstaan. Kort gezegd: Zorg overdag voor voldoende daglicht en activiteit (zowel fysiek als mentaal) Dim de lichten in de avond Eet of sport niet intensief vlak voor bedtijd (houd zo'n 2 uur aan)" Dus het optimaliseren van je slaapkwaliteit begint overdag? Pien: "Ja precies. Mijn visie is dat je dag bepaalt hoe je nacht is, niet andersom. Als je overdag continu prikkels opzoekt en geen rustmomenten neemt, betaal je daar bij het inslapen de prijs voor. Als je overdag juist weinig doet of veel ligt te dutten, idem. Een slechte nacht hoort er soms bij, maar zou niet je volgende dag moeten beïnvloeden. Biologisch gezien kunnen we namelijk kortdurend best goed tegen 4 uur slaap. Als je na een slechte nacht afspraken afzegt, niet gaat sporten omdat je moe bent, meer suiker gaat eten voor energie, heb je een grotere kans dat de nacht erop weer slecht zal zijn vanwege deze gedragingen. "De meeste winst in het optimaliseren van je slaap zit dus in je dag, niet in je nacht!" Wat zijn jouw ultieme tips om alles uit de dag te halen? Pien: "Ik deel ze even op in de ochtend en de avond. Mijn algemene adviezen bestaan uit: 1. Tips voor overdag Ontbijt in de ochtend en begin de dag met voldoende licht. Beweeg bij voorkeur minimaal 30 minuten per dag, het liefst buiten. Neem elk dagdeel een pauze Voor mensen met slapeloosheid is een dutje (slaapje) sterk af te raden. Consumeer max. 3-4 eenheden cafeïne per dag en neem de laatste om 15:00 2. Tips voor de avond Eet niet te veel voor het slapengaan, maar ga ook niet met trek naar bed. Ontspan voor het slapengaan: bouw je dag gedoseerd af en dim de lichten. Vermijd sporten een uur voor het slapengaan. Neem aan het begin van de avond even tijd om de dag te overdenken om piekeren in bed te voorkomen. Als je gedachten in cirkels blijven ronddraaien, kan het helpen om problemen op te schrijven en de eventuele oplossingen naast elkaar te zetten. Probeer vervolgens een keuze te maken. Stop 1-2 uur voor het slapengaan met het gebruik van pc, tablet en telefoon (actief gebruik) Dank je wel weer Pien! Pien: "Graag gedaan - en slaap lekker vannacht!" En tot slot... Nu denk je misschien: Als de meeste winst in mijn dag zit, wat heeft een beddengoedmerk als Van Morgen dan met slaapkwaliteit te maken? Wij geloven dat hoe goed je slaapdruk ook is opgebouwd, hoe perfect je avondroutine is - een klam dekbed je alsnog wakker kan houden gedurende de nacht. Dat is een externe slaapfactor die je wél kunt beïnvloeden. Zo slaap je rustiger, stabieler en verhoog je ook je subjectieve slaapkwaliteit. Meer weten over de voordelen van wol? Check it out. Volgende keer In het volgende thema duiken we dieper in een vraag die velen bezighoudt: Wat houdt Nederland wakker? Wanneer trek je echt aan de bel? Lees het aflevering 6 van Beter slapen voor morgen: Dit houdt Nederland wakker.
Lees meer
Afl 4. Hoe optimaliseer je je slaapkwaliteit? - deel 1
Op zoek naar first hand slaaptips en kennis over de allerbeste nachtrust? Dan ben je op de juiste plek. In de slaapserie: Beter slapen voor morgen spreken we met somnoloog Pien Bosschieter, ook wel bekend als Dr. Slaap. Elke 2 weken duiken we in een ander thema: welke slaapfactoren invloed hebben op je nachtrust; hoe je je slaapkwaliteit kunt verbeteren; wat slaapdruk is en waarom je het nodig hebt; hoe hormonen je slaap beïnvloeden; en nog veel meer. Vandaag legt Pien uit wat een goede nachtrust eigenlijk is. Want wanneer heb je nou écht goed geslapen? En waar ligt de meeste winst om je slaap te verbeteren? Hoi Pien! Heb je goed geslapen? Pien: "Leuk vraag - maar wat betekent 'goed geslapen' eigenlijk? Veel mensen weten het niet precies. Uit een onderzoek van het Trimbos Instituut en de Hersenstichting (2019) onder ruim 1200 Nederlanders bleek dat 2/3e ontevreden is over zijn of haar slaap. En in een recenter onderzoek van EenVandaag gaf zelfs 50% aan slaapproblemen te ervaren. Maar waar baseren we die tevredenheid eigenlijk op? De drie factoren van een goede nachtrust Grofweg bepalen drie factoren of we vinden dat we goed hebben geslapen. Slaapduur; hoe lang je slaapt, hoe snel je inslaapt en hoe vaak je tussendoor wakker wordt. Je slaapbehoefte hangt af van de leeftijd, geslacht, gezondheid, activiteit overdag. De gemiddelde Nederlander slaapt 7 uur en 12 minuten en 65% slaapt tussen de 7 en 8 uur per nacht. 8% functioneert goed op minder dan 5 uur slaap, terwijl 2% juist 10 uur nodig heeft. Een gezonde slaper doorloopt gemiddeld 4 tot 6 slaapcycli per nacht. (Deze cijfers gaan overigens over de groep 25 tot 65 jarigen) 2. Subjectieve kwaliteit Hoe vaak word je wakker, hoe voel je je overdag en hoe uitgerust word je wakker? Het is ‘’normaal’’ om 3-4 keer kort wakker te worden per nacht. Word je vaker of langer wakker, dan kan er sprake zijn van een onderliggende slaapstoornis Voel je je ondanks voldoende uren nog steeds moe, dan is het slim om verder te kijken naar je slaapkwaliteit. Hoe je je overdag voelt is erg multifactorieel, slaap speelt een rol, maar is niet het enige. 3. Beleving (of data van je smartwatch/wearable) Je slaapbeleving is vaak een mix van bovenstaande factoren. Pien: " Een interssant fenomeen is dat smatwatches en slaapapps steeds meer invloed hebben op hoe we onze slaap beoordelen. Als je denkt dat je goed hebt geslapen, maar je smartwatch zegt van niet, dan ga je aan jezelf twijfelen. Terwijl het juist belangrijk is te luisteren naar je lichaam." Asking for a friend... Kan het slapen onder, met en op natuurlijke materialen bijdragen aan een positieve subjectieve slaapkwaliteit? Pien: "Subjectieve slaapkwaliteit is een beleving. Deze beleving is toch vaak gericht op hoe lang je wakker hebt gelegen of hoe je je voelt bij ontwaken. Als je beleeft dat je slaap beter is onder bepaald beddengoed dan kan dat daar dus aan bijdragen." En wat als je wakker wordt alsof je door een vrachtwagen bent overreden? Pien: "Dat kan komen omdat je nacht relatief aan de korte kant was of omdat je slaapkwaliteit suboptimaal was. Maar bijvoorbeeld ook omdat je wekker niet standaard op hetzelfde moment gaat en dus dus een mini-jetlag kan hebben. Een slechte nacht kan er altijd tussen zitten. Dat is heel normaal. Maar als je structureel ontevreden bent, is het tijd om te onderzoeken waar het probleem ligt. Een eenvoudige manier om inzicht te krijgen in je slaap is het bijhouden van een slaap-waakkalender (of slaapdagboek) gedurende twee weken. Zo ontdek je patronen: Je gaat op tijd naar bed, maar kijkt nog lang op je telefoon. Je wordt ’s nachts vaak wakker en ligt lang wakker. Of je bedtijden en wektijden variëren sterk. Allemaal aanknopingspunten om mee aan de slag te kunnen. deze observaties geven aanknopingspunten om gericht aanpassingen te doen." Dus... er is geen one size fits all? Pien: "Precies. Slaap is een automatisch proces - een 24- uursmechanisme dat je niet kunt afdwingen. Hoe meer je probeert te 'controleren of te verbeteren, hoe groter de kans dat je juist wakker blijft liggen. Even samenvattend De mate waarin je goed hebt geslapen, wordt bepaald door drie dingen: Feitelijke gebeurtenissen - hoe lang je echt hebt geslapen. Je beleving - hoe jij de nacht hebt ervaren ("pff de hele nacht wakker gelegen"). Data van een weareable - wat technologie zegt over je slaap Het optimaliseren van je slaap heeft in ieder geval geen universele aanpak. Pien: "Dat klopt inderdaad. Maar, nog even over de one size fits all - dit is te koppelen aan de twee belangrijkste slaapsystemen: slaapdruk en de biologische klok (oftewel, je circadiaans ritme). Hij kwam al eerder voorbij in aflevering 1. Wat is slaap - maar bespreek ik ook graag in de volgende aflevering: aflevering 5. Je slaapkwaliteit & leefstijltips." Tot slot Als je tot aan hier hebt gelezen, dank! Niet iedereen scrollt zo ver mee, daarom knippen we dit thema op in twee delen. In deel 2 van je slaapkwaliteit optimaliseren met Dr. Slaap deelt Pien haar praktische tips en leefstijladviezen - kleine aanpassingen met groot effect op je nachtrust.
Lees meer
Afl. 6 - Dit houdt Nederland wakker - met Dr. Slaap
Op zoek naar first hand slaaptips en kennis over de allerbeste nachtrust? Dan ben je op de juiste plek. In de slaapserie: Beter slapen voor morgen spreken we met somnoloog Pien Bosschieter, ook wel bekend als Dr. Slaap. Elke 2 weken duiken we in een ander thema: welke slaapfactoren invloed hebben op je nachtrust; hoe je je slaapkwaliteit kunt verbeteren; wat slaapdruk is en waarom je het nodig hebt; hoe hormonen je slaap beïnvloeden; en nog veel meer. Vandaag: wat houdt Nederland wakker?We praten met Dr. Slaap over de meest voorkomende slaapstoornissen, hoe je ze herkent, en vooral: wanneer je aan de bel moet trekken. Pien, laten we met de cijfers beginnen. Hoe slaapt Nederland eigenlijk? Pien: “Niet zo best, helaas. Uit onderzoek van het Trimbos-instituut en de Hersenstichting (2019) onder ruim 1200 Nederlanders blijkt dat twee derde ontevreden is over zijn of haar slaap. En uit recent onderzoek van EenVandaag blijkt zelfs dat 50% van de Nederlanders slaapproblemen ervaart. En over wat voor slaapproblemen hebben we het dan? Pien: "Slaapproblemen worden in zes groepen ingedeeld: Insomnie (slapeloosheid) Ademhalingsgerelateerde slaapstoornissen (zoals slaapapneu) Hypersomnie (overmatige slaperigheid) Circadiane ritmestoornissen (problemen met je biologische klok) Parasomnieën (nachtelijk gedrag zoals slaapwandelen) Bewegingsstoornissen (zoals rusteloze benen) Van die zes zijn insomnie en slaapapneu veruit het meest voorkomend.” Insomnie - als slapen niet vanzelf gaat Wat is insomnie eigenlijk? Pien: "Volgens EenVandaag heeft 1 op de 10 Nederlanders chronische slapeloosheid. Dat betekent dat je minimaal drie maanden, drie keer per week, langer dan 30 minuten wakker ligt — bij het inslapen, doorslapen of te vroeg ontwaken. Daarbij komen overdag klachten zoals prikkelbaarheid, concentratieproblemen en vermoeidheid.” De kans dat je slapeloosheid ontwikkelt is een samenspel van wie je bent, wat je meemaakt en hoe je ermee omgaat. We omschrijven dit in het 3p model; Predisposing – je gevoeligheid voor slapeloosheid, bijvoorbeeld door persoonlijkheid (perfectionisme), biologische aanleg of sociale factoren (onveilige thuissituatie). Precipitating – de uitlokkende gebeurtenis, zoals stress of ziekte (psychisch of lichamelijk). Perpetuating – de onderhoudende factoren: gedrag en gedachten waardoor je slapeloosheid in stand houdt (lang blijven liggen, overdag dutten, weinig actief zijn, piekeren). Aan de eerste twee kun je weinig doen — de derde is wél beïnvloedbaar. En dat is precies waar behandeling op gericht is.” En hoe wordt slapeloosheid dan behandeld? Pien: “De eerste keus behandeling is cognitieve gedragstherapie voor insomnie (CGT-i). Die bestaat meestal uit zes tot acht sessies, met twee hoofdonderdelen: Slaaprestrictie – je korter in bed laten liggen om je slaapdruk te vergroten; Stimuluscontrole – je bed weer koppelen aan slaap, en niet aan wakker liggen. Slaapmedicatie lost het onderliggende probleem niet op, kan bijwerkingen hebben en werkt verslavend. Dus liever niet.” Welke slaapproblemen zie jij zelf het meest in de kliniek voorbij komen? Pien: "Langdurige slapeloosheid is het meest voorkomend, al dan niet in combinatie met een andere slaapstoornis, wat het probleem vaak complexer maakt." Bij welke behandeling zie je het meeste resultaat (slaaprestrictie of stimuluscontrole)? Pien: "Cognitieve gedragstherapie bestaat uit zowel slaaprestrictie of stimuluscontrole. Afhankelijk van het oorzakelijke gedrag/de gedachten, heeft de een meer baat het een en de ander bij het ander. Het is helaas geen one size fits all... Slaapapneu - als je adem stokt in de nacht En wat is slaapapneu precies? Pien: “Obstructieve slaapapneu (OSA) is een ademhalingsstoornis waarbij de bovenste luchtweg (gedeeltelijk) dichtvalt tijdens de slaap. Daardoor stokt de ademhaling even, wat kan leiden tot zuurstofdaling, stressreacties en verstoorde slaap. We spreken van OSA als dat minstens vijf keer per uur gebeurt. Wereldwijd hebben naar schatting 1 miljard mensen deze aandoening.” Waar komt dat dan door? Pien: "De luchtweg kan op verschillende plekken dichtvallen: bij het zachte gehemelte, de keelwanden, de tong of het strottenklepje. Ouderen, mensen met overgewicht of grote keelamandelen lopen meer risico. Die ademstops zorgen ervoor dat je lichaam telkens alarm slaat — je hartslag stijgt, stresshormonen komen vrij — waardoor je nooit écht diep slaapt. Op lange termijn verhoogt dat het risico op hart- en vaatziekten, diabetes en obesitas.” Hoe herken je slaapapneu? Pien: "Typische signalen zijn luid snurken, ademstops (vaak opgemerkt door je partner), een droge mond, nachtelijk wakker worden, veel plassen ’s nachts, ochtendhoofdpijn en een niet-uitgerust gevoel. Merk je dit bij jezelf of je partner? Dan is het verstandig om naar de huisarts te gaan.” Iedereen heeft weleens een slechte nacht. Wanneer trek je aan de bel? Pien: "Voor insomnie: als je langer dan drie maanden drie keer per week last hebt van slapeloosheid én klachten overdag ervaart, ga dan naar je huisarts.Voor slaapapneu: als je partner zegt dat je snurkt of ademstops hebt, of als je zelf vaak kort wakker wordt, hoofdpijn hebt bij het ontwaken of overdag in slaap valt.” Dank je wel weer Dr. Slaap! Pien: "Graag gedaan, hopelijk slaapt Nederland straks weer een beetje beter." Slaap lekker en tot morgen Je bed speelt een grotere rol dan je denkt.Ook al ligt de oorzaak van je slapeloosheid niet in je slaapkamer, een onrustige nacht kan verergerd worden door een te warm of klam dekbed. Benieuwd hoe wol kan helpen om je nachtrust te stabiliseren? Lees meer over slapen onder een wollen dekbed. Volgende keer In de volgende aflevering gaan we dieper in op je circadiaanse ritme - oftewel je biologische klok. Wat voor invloed hebben seizoenen hier bijvoorbeeld op? Lees hier de laatste aflevering: De invloed van je biologische klok op je nachtrust
Lees meer
Afl. 7 - Zo beïnvloeden de seizoenen jouw nachtrust
Op zoek naar first hand slaaptips en kennis over de allerbeste nachtrust? Dan ben je op de juiste plek. In de slaapserie: Beter slapen voor morgen spreken we met somnoloog Pien Bosschieter, ook wel bekend als Dr. Slaap. Elke 2 weken duiken we in een ander thema: welke slaapfactoren invloed hebben op je nachtrust; hoe je je slaapkwaliteit kunt verbeteren; wat slaapdruk is en waarom je het nodig hebt; hoe hormonen je slaap beïnvloeden; en nog veel meer. In deze laatste aflevering duiken we in een onderwerp dat iedereen elk halfjaar weer raakt: de wisseling van de seizoenen. Waarom lijkt slapen in de winter anders dan in de zomer? Wat doet licht precies met ons brein? En waarom willen we zo graag langer blijven liggen in de winter? Pien! We merken allemaal dat slapen in de zomer anders voelt dan in de winter. Waar zit dat 'm in? Pien: "Dat klopt helemaal. Het verschil tussen zomer- en winterslaap (lacht) zit ‘m vooral in licht, temperatuur en – helaas – muggen. Licht heeft de grootste invloed: het bepaalt de aanmaak van het hormoon melatonine, dat je biologische klok reguleert. In de zomer, als het ’s avonds lang licht blijft, wordt die aanmaak uitgesteld. Daardoor val je later in slaap, terwijl je wekker vaak wél op hetzelfde moment afgaat. In de winter gebeurt het omgekeerde: het wordt eerder donker, je lichaam maakt sneller melatonine aan en je voelt je eerder slaperig.” Dus eigenlijk stuurt licht ons ritme? Pien: “Precies. Je biologische klok is sterk gekoppeld aan daglicht. Chronobioloog Marijke Gordijn, dé expert op dit gebied, pleit er zelfs voor dat Nederland leeft volgens de Engelse tijd (Greenwich Mean Time) – dus zonder zomer- en wintertijd. Dan zouden we ’s ochtends eerder licht hebben om wakker te worden en ’s avonds sneller schemer, wat helpt bij het in slaap vallen. Leuk weetje: vroeger bepaalde men de tijd aan de hand van de zon. In Amsterdam stond de zon op haar hoogste punt om 12:00, maar in Enschede was dat tien minuten later. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn we de Duitse tijd gaan aanhouden, en sinds 1977 hebben we daar ook nog de zomertijd bovenop gezet. Daardoor staat de zon nu pas rond 13:40 op haar hoogste punt! Dat verklaart waarom het in de winter pas laat licht wordt – soms pas rond 10:00 – en waarom vroeg opstaan zo zwaar kan voelen.” Wat merken we fysiek van die verschuiving tussen zomer en winter? Pien: "Vooral dat je energie en alertheid schommelen. Als het eerder donker wordt, voel je je sneller moe, terwijl opstaan in het donker juist zwaarder kan zijn, zelfs als je biologisch gezien voldoende hebt geslapen. Dat heeft dus niet altijd met slaapduur te maken, maar met lichtblootstelling. Vandaar dat deze leefstijltip ook terugkwam in het artikel over 'Slaapkwaliteit'. Daarnaast speelt temperatuur een grote rol. Je lichaamstemperatuur daalt vlak voordat je in slaap valt. In de zomer, als het binnen te warm blijft, kan dat dalen moeilijker gaan, waardoor je slechter inslaapt of onrustig slaapt. In de winter gebeurt soms het tegenovergestelde: je lichaam koelt te veel af, waardoor je ’s nachts wakker wordt van de kou.” En dan had je het nog over muggen? Pien: "Ja! Och mijn grootste vijand. Een muggenbeet veroorzaakt een kleine allergische reactie waarbij histamine vrijkomt. In het eerdere artikel over 'Slaapfactoren' kwam dit stofje ook terug: het werkt activerend – dus precies wat je níet wilt als je wilt slapen. En los daarvan: gezoem naast je oor haalt iedereen uit zijn REM-slaap.” Hoe kunnen we zo goed mogelijk meebewegen op de seizoenen? Pien: "Het is lastig om volledig mee te leven met de zon, omdat onze maatschappij nu eenmaal werkt volgens de klok, niet de natuur. Maar je kunt je biologische ritme wél ondersteunen: In de winter: zoek ’s ochtends fel licht op. Zet gordijnen meteen open, gebruik eventueel een wake-up light, en probeer buiten te ontbijten of wandelen. In de zomer: dim ’s avonds op tijd de lichten binnen, gebruik eventueel verduisterende gordijnen en koel je slaapkamer. Kleine aanpassingen in licht, temperatuur en ritme kunnen veel doen voor je slaapkwaliteit.” Het voelt alsof we in de winter meer slaaptijd nodig hebben (winterslaap) - is dat ook zo? Pien: "Niet per se. Het kan wel zo voelen omdat het langer donker is, maar de behoefte aan slaap blijft gemiddeld gelijk. Je voelt je gewoon eerder moe, dat is een reactie op het gebrek aan licht. Als je in de winter voldoende buiten komt en je ritme consistent houdt, hoef je niet per se eerder naar bed.” Hij is alweer ingegaan, wat is jouw mening over het verschuiven van de klok? Pien: “Ik sluit me volledig aan bij Marijke Gordijn: het liefst zouden we teruggaan naar de Engelse tijd, dus één vaste tijd het hele jaar door. Dat sluit beter aan bij ons natuurlijke ritme. Uiteindelijk slapen we allemaal beter als de zon en de klok weer een beetje op één lijn liggen. En dát is weer beter voor de slaapgezondheid van Nederland. Onwijs bedankt voor al je mooie informatie Dr. Slaap! Pien: "Een goede nachtrust gewenst, het hele jaar door!" Dit was'm! De slaapserie Beter slapen voor morgen met somnoloog Pien Bosschietter. Wil je meer tips en tricks van Pien? Volg dan Dr. Slaap op Instagram.
Lees meer
